Studiedagen
Je kunt doorklikken naar de teksten van de betreffende studiedagen door op de lichtgroene naam van de studiedag te klikken.
Om ons verlangen om over het leven te leren te stimuleren, hebben wij een project opgezet om in een reeks studiedagen stil te staan bij de balans van geven en nemen tijdens de levenscyclus van gezin en familie.
Leren is vragen stellen, nieuwsgierig zijn en je openstellen voor nieuwe inzichten. De staf van Leren over leven, aangevuld met een aantal zeer gewaardeerde gastdocenten, wil u in deze dagen vele vragen voorleggen en soms het begin van een antwoord formuleren.
Gezin en familie zijn voor ons niet in de eerste plaats economische of sociologische of politieke begrippen, waaraan een morele waarde verbonden wordt. (het gezin als hoeksteen van de samenleving)
Wij vertrekken van de fenomenologische werkelijkheid dat mensen, willen of niet, deel uitmaken van een familiaal netwerk van verhoudingen. Nagy, de grondlegger van de contextuele benadering, die wij voorstaan, koos de term “context” om de dynamische verbondenheid aan te geven van een persoon met zijn of haar betekenisvolle relaties doorheen de generaties, naar verleden en toekomst. Er zou dus ook kunnen staan: “De balans van geven en nemen tijdens de levenscyclus in relatie met onze context”.
Om naar die levenscyclus te kijken vertrekken we hier even van een model, dat we lenen van Carter en Mc Coldrick uit hun boek over de veranderende levenscyclus van het gezin.
Zij laten daarin zien dat ontwikkeling en dus ook crisismomenten zich situeren op het kruispunt van horizontale en verticale stressbevorderende factoren.
Zij laten daarin zien dat ontwikkeling en dus ook crisismomenten zich situeren op het kruispunt van horizontale en verticale stressbevorderende factoren.
- Verticaal: Hier gaat het dan over familiepatronen, mythen, regels, geheimen en erfenissen. De cirkels in dit schema staan voor de steeds uitdijende context: van individu naar samenleving. In die context kijken wij contextuele hulpverleners ook naar fenomenen en wetmatigheden, die te maken hebben met de relationele ethiek: de rechtvaardigheid van de balansen van geven en nemen, loyaliteiten, legaten en delegaten, destructief recht, parentificatie, enz.. zullen vandaag door meerdere sprekers belicht worden.
- Horizontaal: De tijd van geboorte tot dood. Op die tijdsas zijn een aantal markante levensfasen te onderscheiden. Voor contextuele hulpverleners ligt het bijzondere van die overgangsfasen dat het kansen zijn om de balansen van geven en nemen in beweging te brengen, en te herijken.
De accenten, die Carter en Mc Coldrick leggen op het emotionele proces van die overgangen (wat wij de tweede dimensie noemen) en op de noodzakelijke veranderingen in de manier van omgaan met elkaar (de derde dimensie) zijn ook voor contextuele hulpverleners zeer belangrijk. Het kijken naar de balansen van geven en nemen, en de beweging daarin in de verschillende overgangsfasen, is echter een noodzakelijke aanvulling daarbij, omdat het gaat over wat mensen ten diepste beweegt.
Vandaar een cyclus rond dit thema, die ons als staf ook uitdaagt om ons over die levensfasen te buigen en daarover met elkaar te leren.
Wij zijn begonnen in 1998 met de studiedag “1+1=3?”
Over het ingrijpende proces van ouder worden (een kind krijgen), waarbij veel meer speelt dan de optelsom van “een man en een vrouw maken een kind.” De balansen tussen de ouders en het kind zijn onlosmakelijk verbonden met die tussen de ouders en hun ouders, en die tussen de ouders onderling. Bij de geboorte van het kind ontstaat er een existentiële,verticale, asymmetrische balans, die voorrang krijgt op de horizontale balans tussen het paar.
Over het ingrijpende proces van ouder worden (een kind krijgen), waarbij veel meer speelt dan de optelsom van “een man en een vrouw maken een kind.” De balansen tussen de ouders en het kind zijn onlosmakelijk verbonden met die tussen de ouders en hun ouders, en die tussen de ouders onderling. Bij de geboorte van het kind ontstaat er een existentiële,verticale, asymmetrische balans, die voorrang krijgt op de horizontale balans tussen het paar.
Lezingen:
In 2000 hadden wij de studiedag "Van beschikbaarheid naar ontvankelijkheid: over de levensfase van het gezin met kleine kinderen.” Waar in de eerste studiedag de focus vooral lag op de invloed van het krijgen van kinderen op de balans van geven en nemen tussen de ouders als partners, lag die op deze studiedag op de balans van geven en nemen tussen ouders en kleine kinderen. Wij zijn daar vooral op zoek geweest naar inzichten en methodieken om de relatie tussen ouders en kleine kinderen te versterken, ook en vooral in situaties, waar dat niet zo gemakkelijk is.
Lezingen:
-
Edith Tilmans-Ostyn: " Wat kan de therapeut, zonder draad van Ariadne, in het labyrint van het gezinsfunctioneren? "
Hiervan hebben we geen tekst.
Klik naar de workshop van Edith Tilmans-Ostyn voor verwijzing naar artikels van haar hand.
Workshops:
waarin methodieken worden aangereikt om die beschikbaarheid en ontvankelijkheid van ouders en kinderen voor elkaar te stimuleren:
En in 2001 hadden we de studiedag: “Met vallen en opstaan: contextuele hulpverlening aan gezinnen met pubers en adolescenten.”
Omgaan met de beginnende zelfafbakening, het ontwikkelen van eigenheid en autonomie van de adolescent, gaat vaak gepaard met conflicten en verzet. De adolescent ontwikkelt steeds belangrijker wordende horizontale relaties met anderen buiten het gezin en wordt minder afhankelijk (en dikwijls ook minder aanhankelijk) van zijn ouders. Daarbij komt nog de ontluikende seksualiteit en alle gevaren, die verbonden zijn aan stappen zetten in de wereld, zonder dat je daar veel ervaring in hebt…
Omgaan met de beginnende zelfafbakening, het ontwikkelen van eigenheid en autonomie van de adolescent, gaat vaak gepaard met conflicten en verzet. De adolescent ontwikkelt steeds belangrijker wordende horizontale relaties met anderen buiten het gezin en wordt minder afhankelijk (en dikwijls ook minder aanhankelijk) van zijn ouders. Daarbij komt nog de ontluikende seksualiteit en alle gevaren, die verbonden zijn aan stappen zetten in de wereld, zonder dat je daar veel ervaring in hebt…
Lezingen:
-
Walter H. Oppenoorth : "Een tijdbom onder je leven, en dat van je kind: Parentifikatie in de adolescentie.."
Workshops:
-
Pesten en gepest worden. - Gerdy Segers
-
Knallend het huis uit. - Wim van Mulligen
-
Adolescenten in samengestelde gezinnen.-May Michielsen
-
Migrantenjongeren: culturen in balans?Geert Daenen en Lisette Claessens
-
Uit huis geplaatst: jongeren in een residentiele setting.-Rikie van Hussel
In 2002 volgde:”En hebde gij meubelen? Wat heb je in huis om uit huis te gaan?” over de fase, waarin de kinderen het huis verlaten.
Deze studiedag werd afgelast wegens te weinig belangstelling. Daarvan zijn dus ook geen teksten beschikbaar.
De cyclus werd in 2004 afgesloten met een studiedag met Terry Hargrave over “Contextuele hulpverlening aan oude of zieke mensen en hun families.”
Ouderdom en sterven, omgaan met verlies en het opmaken van de eindbalans van het leven waren daarin aan de orde.
Ouderdom en sterven, omgaan met verlies en het opmaken van de eindbalans van het leven waren daarin aan de orde.
Lezingen: